Een korte geschiedenis van de Nikkormat EL en zijn nalatenschap
De Nikkormat EL kwam midden jaren 70 op de markt als Nikon’s antwoord voor fotografen die professionele betrouwbaarheid wilden zonder de prijs van een F-serie body. Het was een van Nikon’s eerste 35mm SLR’s met elektronische diafragma-voorkeuze automatische belichting in een robuuste metalen behuizing. Voor veel fotografen werd het de stille krachtpatser die nooit van hun schouder week.
In combinatie met de Nikkor 50mm f/2 vormde de EL een klassieke “one-lens kit” die bijna alles aankon: straattaferelen, reizen, gezinsleven, portretten en interieurs bij weinig licht. De 50mm brandpuntsafstand weerspiegelt een natuurlijk gezichtsveld, wat compositie leert op een manier die zoomlenzen zelden doen. Dat is een deel van waarom deze kit nog steeds geliefd is bij mensen die film herontdekken.
De eerste keer dat je een metalen camera zoals de Nikkormat EL oppakt, verandert het gewicht alles. Je stopt met het willekeurig maken van foto’s en begint elke opname te overwegen, voelt de mechanische sluiter, de weerstand van de filmtransport en het weloverwogen klikje van de diafragmaring.
In tegenstelling tot veel instapmodellen uit die tijd, was de Nikkormat EL gebouwd om lang mee te gaan. Solide messing en stalen constructie, betrouwbare Nikon-mechanica en de standaard F-mount betekenden dat hij lenzen kon delen met duurdere Nikon-systemen. Die ecosysteemcompatibiliteit is een grote reden dat deze camera’s nog steeds actief worden gebruikt in plaats van alleen verzameld.
Technische eigenschappen die vandaag de dag nog steeds belangrijk zijn
Elektronische diafragmavoorkeuze met handmatige back-up
De belangrijkste eigenschap van de EL is de diafragmavoorkeuze automatische belichtingsmodus. Jij kiest het f-getal op de Nikkor 50mm f/2, en de camera selecteert elektronisch een bijpassende sluitertijd. Voor lerende fotografen houdt dit de focus op scherptediepte en compositie, terwijl het toch leert hoe sluitertijd beweging beïnvloedt.
Als de batterij leeg is, biedt de camera nog steeds een mechanische noodsluitertijd, zodat je niet halverwege een rolletje vastzit. Die eenvoudige redundantie is typerend voor het ontwerp van deze tijd: elektronica helpt, maar mechanica regeert.
Flexibiliteit van de Nikon F-Mount
De Nikkormat EL gebruikt de Nikon F-mount, een van de langstlevende lensvattingen in de fotografie. De meegeleverde Nikkor 50mm f/2 is een compacte, scherpe standaard prime, maar de body kan een breed scala aan handmatige Nikon-lenzen monteren.
Optiek en bediening van de 50mm f/2
De Nikkor 50mm f/2 wordt vaak onderschat. Afgeblokt is hij scherp en contrastrijk; opengewerkt geeft hij een zachte, klassieke weergave met een aangename achtergrondonscherpte. De lens balanceert perfect op de EL, waardoor de hele set doelgericht aanvoelt in plaats van lomp.
Moderne toepassingen voor de Nikkormat EL-kit
Leermiddel voor digitale fotografen
Voor fotografen die zijn opgegroeid met digitaal biedt de Nikkormat EL een langzamere, meer tastbare manier van fotograferen. Zonder menu’s of schermen houd je alleen sluitertijd, diafragma, scherpstelling en compositie over. Veel mensen gebruiken hem als een “discipline-camera” om hun timing en belichtingsgevoel te verbeteren, en nemen die vaardigheden vervolgens mee terug naar hun digitale werk.
Alledaagse en reisfilmfotografie
Met een veelzijdige 35mm-film zoals Kodak Gold of Ilford HP5 is de EL en 50mm-combinatie klaar voor alles, van stadswandelingen tot weekendtrips. De camera is niet klein, maar compact genoeg om de hele dag mee te dragen met een goede riem.
Hybride analoog-digitale workflow
In 2025 scannen de meeste Nikkormat EL-gebruikers hun negatieven in plaats van af te drukken in de donkere kamer. De betrouwbare belichting en scherpe optiek van de camera maken het gemakkelijk om hoogwaardige scans te maken voor online delen. Veel fotografen combineren hem met een digitale Nikon-body, waarbij ze vergelijkbare brandpuntsafstanden gebruiken om hun visuele stijl consistent te houden.
Als je helemaal nieuw bent met film, kun je compatibele camera’s vinden in onze zorgvuldig samengestelde selectie van analoge camera’s en speciale SLR-filmcamera’s.
Koopgids: Waarop te letten voordat je beslist
Omdat de Nikkormat EL zowel op elektronica als mechanica vertrouwt, is een zorgvuldige controle belangrijk bij de aankoop van tweedehands. Hier is een beknopte checklist om je te begeleiden:
- ☑ Verifieer de pasvorm van F-mount lenzen.
- ☑ Test het batterijcompartiment (gebruik moderne PX28-equivalenten).
- ☑ Controleer sluitertijden en lichtmeterfunctie.
- Controleer de werking van de lichtmeter.
- Inspecteer schuimafdichtingen en vervang ze als ze zijn aangetast.
- Bevestig de staat van de batterij en het circuit.
- Zorg dat de lenslamellen snel reageren en de scherpstelring soepel draait.
Batterij- en lichtmeternotities
De EL is ontworpen voor een 6V PX28-batterij, maar in de praktijk gebruik je een moderne 4LR44 of 4SR44 vervanging. Deze zijn gemakkelijk te verkrijgen en veilig voor de camera. Na het plaatsen van een verse batterij, controleer je of de lichtmeter reageert als je de camera van lichte naar donkere gebieden richt en je het diafragma verandert.
Lensconditie en gevoel
Met de Nikkor 50mm f/2 gemonteerd, draai je de focusring van minimum tot oneindig. Het moet soepel aanvoelen, zonder schuren of strakke plekken. Zet het diafragma dicht en schijn er licht doorheen: je zoekt naar schone lamellen die snel sluiten, en glas dat vrij is van zware nevel of schimmel.
Waarom de Nikkormat EL in 2025 nog steeds zijn plek verdient
In een markt vol plastic point-and-shoots en kwetsbare elektronica valt de Nikkormat EL op als een serieus maar toegankelijk gereedschap. Het biedt genoeg automatisering om beginnersvriendelijk te zijn zonder de controle van jou over te nemen. De Nikon F-mount zorgt voor ruimte om te groeien met verschillende lenzen, en de 50mm f/2 geeft je een sterke basis.
Vanuit een duurzaamheidsstandpunt is het gebruik van een camera zoals de EL ook een stille daad van verzet tegen de wegwerpcultuur. In plaats van nieuw te kopen, verleng je de levensduur van een goed ontworpen gereedschap en houd je het in actief gebruik. Met zorgvuldig onderhoud is er geen reden waarom deze kit niet ver voorbij 2025 goed kan blijven fotograferen.
Veelgestelde vragen
Is de Nikkormat EL compatibel met moderne Nikon-lenzen? Ja, hij gebruikt de Nikon F-mount en werkt het beste met handmatige lenzen die een diafragmaring hebben. Veel oudere en sommige nieuwere F-mount lenzen passen, maar volledig elektronische lenzen zonder diafragmaregeling zijn niet ideaal.
Welke batterij gebruikt de Nikkormat EL? De camera is ontworpen voor een 6V PX28, maar je kunt veilig moderne 4LR44 of 4SR44 vervangingen gebruiken. Ze zijn betaalbaar, breed verkrijgbaar en leveren betrouwbare stroom voor de meter en elektronische sluitertijden.
Kan ik nog film en accessoires krijgen voor de Nikkormat EL? Ja. Standaard 35mm films zoals Kodak Gold, ColorPlus en Ilford HP5 zijn gemakkelijk te vinden. Moderne riemen, tassen, lichtmeters en filmscanners uit ons assortiment fotografie-accessoires passen perfect bij deze kit.
Hoeveel kost een goede tweedehands Nikkormat EL? Ter indicatie kun je rekenen op ongeveer €70–€120 voor een goed onderhouden body, en ongeveer €50–€80 voor een Nikkor 50mm f/2, waarbij de prijs afhankelijk is van de cosmetische staat, servicegeschiedenis en meegeleverde accessoires.
Klaar om een echt mechanisch schietgevoel te ervaren? Ontdek onze zorgvuldig samengestelde selectie SLR-filmcamera's en vind een Nikkormat EL-kit die een tweede leven heeft gekregen.