Leica Leicaflex

Introductie: de Leicaflex in het kort

De Leica Leicaflex is de eerste serie 35mm spiegelreflexcamera's gemaakt door Leitz. Hij werd verkocht tussen 1964 en 1976, en het hier beschreven originele model is een volledig mechanische body met een horizontale doeksluiter in het filmvlak. Als je een collectie 35mm SLR-filmcamera's aan het opbouwen bent, is dit een van de meer onderscheidende toevoegingen die je kunt vinden.

Leitz presenteerde hem als een prachtig afgewerkte, uiterst solide en dure SLR, en introduceerde daarmee een nieuwe bajonetvatting met drie lipjes. Deze gids gaat over de originele Leicaflex, niet over de latere SL-versies.

Fotograferen met een volledig mechanische SLR is traag en weloverwogen. Je stelt de snelheid in, beoordeelt het licht en spant zelf de film door, zodat elke opname een kleine beslissing is.

Ontwerpwortels en historische achtergrond

Leitz betreedt de SLR-markt

De eerste Leicaflex verscheen in 1964, een moment waarop de SLR de camera van voorkeur werd en Japanse fabrikanten die verschuiving aandreven. Leitz antwoordde met een zwaar gebouwde, prachtig afgewerkte en dure camera.

Hij was leverbaar in chroom en zwart emaille; het zwarte exemplaar is zeldzaam. Voor het originele model waren 32.500 serienummers toegekend.

Twee series en hoe je het origineel herkent

Er zijn twee series van de originele Leicaflex. De eerste heeft een waaiervormig telwerkvenster en een statiefaansluiting die met drie schroeven is bevestigd. De tweede heeft een rond telwerkvenster en een ingebouwde statiefaansluiting.

Om het originele model van de latere Leicaflex SL te onderscheiden, kijk je naar de voorkant van de prismahuis: het origineel heeft daar het CdS-meetvenster en het batterijdeksel. Voor wat daarna kwam, zie onze Leicaflex SL met een Schneider 35mm f/4.

Belangrijkste technische kenmerken

Vatting en sluiter

De Leicaflex introduceerde de Leica R-bajonet met drie pennen. De sluiter is een mechanische horizontale lamellensluiter in het vlak van de film, met snelheden van 1 seconde tot 1/2000, weergegeven in de zoeker, plus spiegelvergrendeling. Volgens de handleiding heeft de spiegelkeuzeschakelaar drie standen: snelterugkerende spiegel, een springende (direct terugkerende) spiegel en spiegel omhoog.

Lichtmeting en filmgevoeligheid

Het origineel heeft geen TTL-lichtmeter (door de lens), en daar kreeg het kritiek op. De latere SL kreeg er wel een. De lichtmeter die hij wel heeft, gebruikt een Mallory PX 625-knoopcel, die volgens de handleiding meestal langer dan een jaar meegaat. De filmgevoeligheidsschaal loopt van 8 tot 6500 ASA.

Zoeker, flits en zelfontspanner

De zoeker geeft een zeer helder beeld, maar is niet volledig scherpstellend: alleen een klein centraal gebied wordt gebruikt om scherp te stellen. De zelfontspanner werkt op alle sluitertijden met een vertraging van ongeveer 8 tot 10 seconden. Aan de voorkant zitten twee flitscontacten: het bovenste voor elektronische flits en het onderste voor flitslampjes.

• Leica R-bajonetvatting met drie pennen
• Mechanische horizontale lamellensluiter, 1 sec tot 1/2000
• Spiegelvergrendeling en sluitertijd zichtbaar in de zoeker
• Filmgevoeligheidsschaal van 8 tot 6500 ASA
• Mallory PX 625-cel voor de lichtmeter

Gebruik in 2026

Waar de Leicaflex in uitblinkt

Tegenwoordig komt de Leicaflex het best tot zijn recht als bewuste, handmatige filmcamera en als verzamelobject. De heldere zoeker en de stevige bouw belonen fotografen die graag rustig te werk gaan.

Gebruik hem voor:

• Bewuste, rustige analoge fotografie met volledig handmatige bediening.
• Landschaps- en stillevenfotografie vanaf een statief, met gebruik van spiegelvergrendeling.
• Een vroege Leitz spiegelreflexcamera verzamelen, in chroom of de zeldzamere zwarte lak.

Praktische fototips

• Gebruik een losse lichtmeter, of lees de meter van de camera zelf af en vergelijk die met een bekende scène.
• Kies de spiegel-vergrendelstand voor opnames op statief om trillingen te verminderen.
• Richt je op de kleine centrale zone en compositie daarna zorgvuldig opnieuw.

Koop- en onderhoudsgids

Waar je op moet letten voor je tweedehands koopt

Bij een mechanische camera tellen bewegende onderdelen zwaarder dan het uiterlijk. Loop deze checklist door:

• Ontspan de lamellensluiter op alle snelheden en controleer of de gordijnen gelijkmatig lopen.
• Test de spiegel in alle drie de standen van de keuzeschakelaar, inclusief spiegel omhoog.
• Kijk door de zoeker en let op waas, stof of vlekken op het prisma en de matglasplaat.
• Open de achterkant en controleer de lichtafdichtingen, de filmtransport en de teller.
• Controleer het batterijvak aan de voorkant van de prismakap op corrosie.

Stroom en batterijen

De batterij voedt alleen de lichtmeter, die werkt op een Mallory PX 625-knoopcel en volgens de handleiding meestal langer dan een jaar meegaat.

• Plaats een nieuw batterijtje en test de meter met een bekende lichtbron.
• Haal het batterijtje eruit als de camera lange tijd wordt opgeborgen.

Basisonderhoud en accessoires

Een paar eenvoudige fotoaccessoires houden een camera als deze in goede staat:

• Een gevoerde cameratas of koffer om de behuizing tegen stoten te beschermen.
• Een microvezeldoekje voor de lens en de buitenkant van de behuizing.
• Een stevig statief om gebruik te maken van de spiegelvergrendeling.

Wat je betaalt

Op Europese marktplaatsen zoals eBay worden werkende exemplaren meestal aangeboden rond de €175–€235. Die range geldt voor complete originele behuizingen.

Conclusie: een zwaargewicht met karakter

De Leicaflex is de camera waarmee Leitz in 1964 de spiegelreflexmarkt betrad: stevig, duur en uitstekend afgewerkt. Hij bracht het drielips R-bajonet, spiegelvergrendeling en een zeer heldere zoeker, maar miste TTL-meting.

Tegenwoordig past hij bij fotografen die een mechanische camera waarderen waar je zelf de hand in hebt, en bij verzamelaars die op zoek zijn naar een vroege Leitz spiegelreflexcamera.

Klaar om camera's zoals de Leicaflex te ontdekken? Bekijk onze SLR filmcamera's en het bredere aanbod analoge camera's op DutchThrift.com.

Bronnen: originele Leicaflex gebruiksaanwijzing (Nederlands); Leicaflex op camera-wiki.org, tekst gelicentieerd onder GFDL 1.3; prijsrange gebaseerd op eBay-advertenties van complete originele behuizingen.