Een korte geschiedenis van de Carl Zeiss Tele-Tessar 4/135 QBM
De Carl Zeiss Tele-Tessar 4/135 in Rollei QBM-mount is een klassieke handmatige teleprime lens, ontstaan uit de samenwerking tussen Carl Zeiss en Rollei in het tijdperk van 35mm. analoge camera’s. Ontworpen voor Rolleiflex SL-serie SLR’s, bood hij fotografen een compacte, hoogwaardige 135mm lens met de onmiskenbare Zeiss-look.
De naam “Tele-Tessar” verwijst naar zijn optische erfgoed: een telefoto-interpretatie van de beroemde Tessar-formule. Hoewel de exacte berekening evolueerde tijdens productieruns, bleef het doel constant—hoog contrast, goede correctie van aberraties en een relatief lichtgewicht ontwerp voor zijn brandpuntsafstand.
Veel exemplaren dragen trots de markering “Made in West Germany”, wat een periode weerspiegelt waarin Duitse precisietechniek de standaard zette voor 35mm SLR-lenzen. Decennia later vinden deze lenzen nog steeds nieuw leven op digitale camera’s via eenvoudige mechanische adapters.
Ik herinner me nog goed dat ik mijn eerste vintage Zeiss lens oppakte in een kleine camerawinkel: de soepele glijbeweging van de scherpstelring en de precieze diafragmaklikken voelden verrassend verfijnd aan vergeleken met veel moderne plastic zoomlenzen—het was alsof ik ontdekte hoe een lens eigenlijk moest aanvoelen.
Bouw en optisch ontwerp
Mechanische constructie
De Tele-Tessar 4/135 QBM is gebouwd rond een volledig metalen vat met een gerubberde scherpstelgreep, traditionele Zeiss gravure en een mechanische diafragmaring met duidelijk gedefinieerde halve stops. Met 135mm en f/4 biedt hij een balans tussen snelheid en draagbaarheid—compacter dan veel snellere teleprime lenzen, maar toch stevig genoeg om vertrouwen te wekken.
De scherpstelhelicoid biedt een royale slag, waardoor nauwkeurige scherpstelplaatsing mogelijk is—vooral handig bij typische portretafstanden. Bij goed onderhoud voelt de scherpstelactie soepel en gedempt aan in plaats van los of korrelig. Het diafragma mechanisme gebruikt een multi-blad diafragma, dat van f/4 naar kleinere diafragma’s sluit voor een grotere scherptediepte en scherpte.
Optisch karakter
De Tele-Tessar staat bekend om zijn scherpe centrum, vooral van f/5.6–f/8, samen met sterk contrast en rijke kleurweergave. Microcontrast—de subtiele scheiding van fijne tonale details—is een Zeiss-handtekening, en deze lens levert die karakteristieke “pop” op zowel film als digitaal.
Bij volle opening op f/4 behoudt de lens goede scherpte en biedt hij een vleugje vintage zachtheid richting de randen, wat veel fotografen flatterend vinden voor portretten. De achtergrondonscherpte is soepel en niet storend, met een natuurlijke overgang van het scherpgestelde onderwerp naar de onscherpe gebieden.
Hoe hij presteert voor hedendaagse makers
Portretten en mensenfotografie
Op full-frame digitale bodies is 135mm een klassieke portretbrandpuntsafstand, die flatterende compressie en comfortabele werkafstanden biedt. De Tele-Tessar 4/135 levert schone, gedetailleerde portretten met aantrekkelijke achtergrondafscheiding, vooral tussen f/4 en f/5.6. Huidtinten worden natuurlijk weergegeven en de lichte vintage zachtheid bij volle opening kan retoucheren vergemakkelijken.
Buiten-, reis- en detailfoto's
Voor buiten- en reisfotografie blinkt de lens uit in het isoleren van architectonische details, het vastleggen van verre scènes of het comprimeren van bergketens en stadsgezichten. Afgeblokt wordt hij extreem scherp over een groot deel van het beeld, ideaal voor sensoren met hoge resolutie. Het gematigde f/4-diafragma moedigt aan om bewust met licht te werken—iets wat veel makers creatief lonend vinden.
Video- en hybride opnames
Videografen waarderen de Tele-Tessar vanwege de soepele, lange handmatige scherpstelweg, die precieze focus pulls eenvoudig maakt bij gebruik op een statief, rig of gimbal. De zachte afname in scherpte, gecombineerd met Zeiss-kleuren, kan beelden een cinematisch gevoel geven direct uit de camera. De volledig handmatige diafragmaring maakt stille, traploze aanpassingen mogelijk als je voorzichtig tussen de klikjes beweegt.
De Tele-Tessar 4/135 gebruiken op digitale setups
Aanpassen aan systeemcamera's zonder spiegel
Hoewel oorspronkelijk gebouwd voor Rollei QBM SLR's, past de Tele-Tessar zich gemakkelijk aan moderne systeemcamera's zonder spiegel aan, zoals Sony E, Nikon Z, Canon RF en anderen. Omdat QBM een mechanische vatting zonder elektronica is, verloopt alle communicatie met de camera handmatig en bedien je het diafragma direct op de lens.
- Kies een kwalitatieve QBM–mirrorless adapter.
- Schakel focusvergroting of peaking-modi in.
- Stabiliseer hand-held opnamen met in-body IS (indien beschikbaar).
- Gebruik een zonnekap om flare te beheersen bij buiten- of video-opstellingen.
- Combineer met ND-filters voor cinematisch gebruik.
Scherpstel- en belichtingsworkflow
Op mirrorless bodies is handmatig scherpstellen eenvoudig. Activeer focus peaking of vergroting, draai aan de scherpstelring totdat je onderwerp oplicht, en verfijn dan. Omdat de lens alleen via de generieke camera-instellingen is gechipt, zal EXIF-data meestal niet de juiste brandpuntsafstand of diafragma tonen tenzij je adapter extra elektronica bevat.
De belichting wordt via de lens gemeten, dus je kunt zonder problemen in diafragmaprioriteit of handmatig modus fotograferen. Voor de beste resultaten uit de hand, houd je sluitertijd redelijk hoog—ongeveer 1/250s of sneller op full-frame, of hoger op crop-sensoren.
De Tele-Tessar 4/135 tweedehands kopen
Wat te inspecteren voor aankoop
Vintage lenzen belonen zorgvuldige selectie. Neem bij het kopen van tweedehands—of dat nu lokaal is of bij een specialist zoals DutchThrift.com—de tijd om zowel optiek als mechaniek te inspecteren.
- Controleer lensbeweging en helicoïde op soepelheid.
- Zoek naar "Made in West Germany" markeringen indien gewenst.
- Vermijd exemplaren met olie op de lamellen of overmatige stof.
- Test diafragmaklikken en mountpassing voor aankoop.
Enige cosmetische slijtage is normaal en heeft vaak weinig invloed op de beeldkwaliteit. Geef prioriteit aan schoon glas, een vlotte diafragmawerking en solide mechanische integriteit boven onberispelijke verf.
Prijsverwachtingen en waarde
In goede gebruikstoestand valt een Carl Zeiss Tele-Tessar 4/135 QBM meestal in de prijsklasse van €90–150, afhankelijk van cosmetische slijtage, originaliteit van doppen of zonnekap, en optische helderheid. Die prijs maakt het een aantrekkelijk alternatief voor moderne autofocus teleprime lenzen, vooral als je waarde hecht aan handmatige controle en een unieke weergave.
Waarom deze vintage Zeiss nog steeds belangrijk is in 2026
Een duurzame keuze met karakter
In 2026 blijft de Tele-Tessar 4/135 relevant, niet alleen vanwege de beeldkwaliteit, maar ook vanwege wat het vertegenwoordigt: een duurzaam, repareerbaar gereedschap dat geplande veroudering weerstaat. Het kiezen voor een tweedehands lens houdt klassieke optiek uit de afvalberg en verlengt hun werkzame leven, terwijl het tegelijkertijd hulpbronnen bespaart vergeleken met het produceren van weer een nieuwe telelens.
Creatieve beperking als kenmerk
Werken met een volledig handmatige lens stimuleert een langzamere, meer bewuste fotografiestijl. In plaats van te vertrouwen op oogdetectie-AF of ultrasnelle zooms, visualiseer je je kader vooraf, beweeg je met je voeten en verbind je je aan specifieke brandpuntsafstanden. Veel fotografen vinden dat dit proces hun creativiteit hernieuwt, of ze nu portretten, details of kleine verhalen met een enkele prime vastleggen.
In combinatie met andere tweedehands cameralenzen kan de Tele-Tessar 4/135 een compacte, karaktervolle set vormen die alles dekt van groothoekscènes tot strakke telefoto-opnames—zonder de financiële of milieukosten van het kopen van nieuw.
Veelgestelde vragen
Werkt de Carl Zeiss Tele-Tessar 4/135 op mirrorless camera's? Ja. Met een Rollei QBM-adapter monteert de Tele-Tessar eenvoudig op veel mirrorless systemen van Sony, Nikon, Canon en anderen. Het blijft volledig handmatig voor zowel focus als diafragma, maar werkt goed samen met moderne focus assistentie tools.
Hoe is de beeldkwaliteit op digitale camera's? Op digitale bodies biedt de Tele-Tessar scherpe contrasten, gebalanceerde kleuren en klassieke Zeiss microcontrast. Bij volle opening is er een vleugje vintage zachtheid die karakter toevoegt aan portretten, terwijl het dichtdraaien zeer scherpe resultaten levert over een groot deel van het beeld.
Wat is een eerlijke prijs voor een gebruikte Tele-Tessar 4/135 lens? In de meeste markten ligt een eerlijke prijs voor een nette, volledig functionele exemplaar rond de €90–150. Cosmetische slijtage, “Made in West Germany” markeringen en de staat van coatings of glas kunnen de prijs omhoog of omlaag bijstellen.
Is de Tele-Tessar 4/135 geschikt voor video-opnames? Ja. De soepele scherpstelactie, lange slag en filmische kleurweergave maken het zeer geschikt voor videowerk, vooral op een statief of gestabiliseerde rig. Het combineren met ND-filters en handmatige belichtingsregeling helpt je consistente, filmische resultaten te bereiken.
Klaar om de Tele-Tessar of iets vergelijkbaars te ontdekken? Blader door onze zorgvuldig samengestelde selectie tweedehands cameralenzen en bodies—van klassieke analoge camera's tot moderne digitale camera's—en stel een creatieve set samen die zowel duurzaam als inspirerend is.